Glutenvrij koken & bakken

Glutenvrije alternatieven voor bloem, bindmiddelen, paneermeel en sojasaus.

Kort antwoord: Bloem vervang je door havermeel van glutenvrije havermout of door boekweitmeel, sauzen bind je met maïzena of aardappelzetmeel, en gewone sojasaus vervang je door tamari of coconut aminos.

Gluten zitten niet alleen in bloem en brood, maar ook in minder voor de hand liggende producten zoals sojasaus, paneermeel en sommige bindmiddelen. Voor veel van die ingrediënten bestaat een goed glutenvrij alternatief. Let op: of een product echt glutenvrij is, hangt af van hoe het gemaakt is. Heb je coeliakie, controleer dan altijd het etiket.

Laatst bijgewerkt:

Snel overzicht in één tabel
Snel overzicht: glutenvrij
Mis jeGebruikHoeveelheid
BloemHavermeel of boekweitmeel100 g havermeel (voor 100 g)
RijstmeelGlutenvrije meelmix100 g glutenvrije meelmix (voor 100 g)
AmandelmeelZelf gemalen amandelen± 100 g fijngemalen amandelen (voor 100 g)
BoekweitmeelHavermeel (fijngemalen havermout)100 g havermeel (voor 100 g)
Paneermeel / PankoFijne havermout50 g fijngemalen havermout (voor 50 g)
TapiocameelMaïzena (1-op-1)20 g maïzena (voor 20 g)
BechamelsausKookroom gebonden met maïzena500 ml kookroom + 1 el maïzena (aangelengd met koud water) (voor 500 ml)
OntbijtkoekMaïzena met bruine suiker en speculaaskruiden1 el maïzena (aangelengd met koud water) + 1 el bruine suiker + 0.5 tl speculaaskruiden (voor 2 plakken)
SojasausCoconut aminos (zoutarm)2 el coconut aminos (voor 2 el)
Coconut aminosTamari (glutenvrije sojasaus)1.5 el tamari (voor 2 el)

De vervangers 10

  1. Bloem

    Gebruik havermeel of boekweitmeel 100 g havermeel voor 100 g bloem Heerlijk glutenvrij alternatief. Alle opties
  2. Rijstmeel

    Gebruik glutenvrije meelmix 100 g glutenvrije meelmix voor 100 g rijstmeel Voor glutenvrij bakken 1-op-1 te gebruiken. Alle opties
  3. Amandelmeel

    Beste vervanger Gebruik zelf gemalen amandelen ± 100 g fijngemalen amandelen voor 100 g amandelmeel Maal geblancheerde amandelen in korte stoten in een keukenmachine of hakmolen. Alle opties
  4. Boekweitmeel

    Gebruik havermeel (fijngemalen havermout) 100 g havermeel voor 100 g boekweitmeel Glutenvrij alternatief als je glutenvrije havermout gebruikt. Alle opties
  5. Paneermeel / Panko

    Gebruik fijne havermout 50 g fijngemalen havermout voor 50 g paneermeel / Panko Ideale binder voor gehaktballen en hamburgers. Alle opties
  6. Tapiocameel

    Gebruik maïzena (1-op-1) 20 g maïzena voor 20 g tapiocameel Bindt sauzen en taartvullingen op dezelfde manier, al wordt het iets minder glanzend. Alle opties
  7. Bechamelsaus

    Gebruik kookroom gebonden met maïzena 500 ml kookroom + 1 el maïzena (aangelengd met koud water) voor 500 ml bechamelsaus Kort opkoken tot de saus bindt. Alle opties
  8. Ontbijtkoek

    Gebruik maïzena met bruine suiker en speculaaskruiden 1 el maïzena (aangelengd met koud water) + 1 el bruine suiker + 0.5 tl speculaaskruiden voor 2 plakken ontbijtkoek Bindt de saus zonder brood. Alle opties
  9. Sojasaus

    Gebruik coconut aminos (zoutarm) 2 el coconut aminos voor 2 el sojasaus Sojavrij en milder van smaak. Alle opties
  10. Coconut aminos

    Gebruik tamari (glutenvrije sojasaus) 1.5 el tamari voor 2 el coconut aminos Glutenvrij, maar wel van soja gemaakt. Alle opties

Waarom glutenvrij bakken anders is

Gluten zijn eiwitten uit tarwe, spelt, gerst en rogge. In deeg vormen ze een elastisch netwerk dat gas vasthoudt, waardoor brood rijst en cake zijn structuur krijgt. Glutenvrij meel mist dat netwerk.

Voor pannenkoeken, koekjes en de meeste cakes is dat geen probleem: daar kun je bloem goed vervangen door havermeel, boekweitmeel of een kant-en-klare glutenvrije meelmix. Voor brood is het lastiger; daar heb je een glutenvrije broodmix nodig, waarin een bindmiddel zoals psylliumvezel of xanthaangom zit.

Verborgen gluten

Gluten zitten vaak in producten waar je het niet verwacht. Gewone sojasaus wordt gebrouwen met tarwe, paneermeel is gemalen brood, en ook sommige bouillonblokjes, ketjap en kant-en-klare sauzen bevatten tarwe. Bier wordt gemaakt van gerst.

Glutenvrije alternatieven zijn tamari en coconut aminos in plaats van sojasaus, en maïzena of aardappelzetmeel om te binden. Voor een krokante paneerlaag kun je glutenvrije havermout of glutenvrij paneermeel gebruiken.

Is haver glutenvrij?

Haver bevat van zichzelf geen gluten, maar wordt vaak verwerkt in dezelfde fabrieken als tarwe. Daardoor kan gewone havermout sporen van gluten bevatten. Alleen havermout en havermeel die als glutenvrij gelabeld zijn, zijn geschikt bij coeliakie.

Binden zonder bloem

Maïzena, aardappelzetmeel en tapiocameel zijn van nature glutenvrij en binden sauzen en soepen net zo goed als bloem. Los ze altijd eerst op in een scheutje koud water en roer ze dan door de warme saus. Laat aardappelzetmeel niet te lang doorkoken, anders verliest het zijn binding.

Tips

  • Maïzena en aardappelzetmeel zijn van nature glutenvrij en binden sauzen net zo goed als bloem, zonder dat de saus troebel wordt.
  • Gewone sojasaus bevat tarwe. Tamari en coconut aminos zijn glutenvrije alternatieven.
  • Havermout en havermeel zijn alleen glutenvrij als dat expliciet op de verpakking staat; anders kunnen ze sporen van tarwe bevatten.

Veelgestelde vragen

Wat is een glutenvrije vervanger voor bloem?

Voor pannenkoeken en koekjes werken havermeel (van glutenvrije havermout) en boekweitmeel goed. Voor cake en brood is een kant-en-klare glutenvrije meelmix het betrouwbaarst. Zie Bloem.

Bevat sojasaus gluten?

Ja, gewone sojasaus wordt met tarwe gemaakt. Gebruik tamari of coconut aminos als glutenvrij alternatief. Zie Sojasaus.

Is boekweit glutenvrij?

Ja. Boekweit is ondanks de naam geen tarwesoort en van nature glutenvrij. Zie Boekweitmeel.

Handige keukenhulpen

Cups naar grammen

1 cup bloem weegt heel anders dan 1 cup suiker of boter.

1 cup bloem / meel125 gram
Nooit meer omrekenen?
RVS maatschepjes Bekijk →

Bakvorm omrekenen

Andere maat springvorm? Reken je beslag direct om.

Vermenigvuldig het recept met0,7x30% minder beslag
Altijd de juiste bakmaat?
Springvormen Bekijk →

Oven → Airfryer

Ovenrecept in de Airfryer? Reken temperatuur en tijd om.

In de airfryer160°C · 19-20 min
Geen vieze mandjes meer?
Siliconen bakvormen Bekijk →