Staat er wijn, bier of likeur in je recept en kook je zonder alcohol? Voor veel dranken is er een alcoholvrij alternatief, maar geen enkel smaakt hetzelfde. Hieronder staat per drank wat je kunt gebruiken, wat het mist en waar er geen goede alcoholvrije vervanger is.
Laatst bijgewerkt:
In het kort
- Alcohol kookt niet helemaal weg. Een deel verdampt, maar hoeveel er achterblijft, hangt af van hoe lang en op welke manier je kookt. Wil je helemaal geen alcohol, gebruik dan een alternatief.
- Wijn vervang je door bouillon met een beetje zuur. Dat vangt het zuur op, maar mist het wijnaroma, en bij rode wijn ook de tannines.
- Alcoholvrij is niet altijd 0,0%. Wil je helemaal geen alcohol, kies dan 0.0 en controleer het etiket.
- Voor cognac en kirsch is er geen goede alcoholvrije vervanger. Bouillon met een drupje appelsap is alleen een noodoplossing voor hartige sauzen.
Snel overzicht in één tabel
| Mis je | Gebruik | Hoeveelheid |
|---|---|---|
| Witte wijn | Bouillon met citroensap of witte wijnazijn bruikbaar alternatief | ± 150 ml lichte bouillon; een scheutje citroensap of witte wijnazijn (± 2 tl per 150 ml), naar smaak (voor 150 ml) |
| Rode wijn | Runderbouillon met balsamico azijn bruikbaar alternatief | ± 186 ml runder- of groentebouillon; ± 1 el balsamico per 200 ml, naar smaak (voor 200 ml) |
| Bier | Alcoholvrij (donker) bier | 330 ml alcoholvrij donker bier (voor 330 ml) |
| Cognac / Brandy | Bouillon met een drupje appelsap (alcoholvrij) noodoplossing | 2 el bouillon + ± 1 tl appelsap (voor 2 el) |
| Sake | Bouillon met een drupje rijstazijn (alcoholvrij) bruikbaar alternatief | 2 el lichte bouillon + ± ½ tl rijstazijn (voor 2 el) |
| Mirin | Rijstazijn met suiker (alcoholvrij) bruikbaar alternatief | 1 el rijstazijn + 1 el water + 1 tl suiker (voor 2 el) |
| Sherry | Appelsap met een drupje azijn (alcoholvrij) bruikbaar alternatief | 2 el appelsap + ± ½ tl appelazijn (voor 2 el) |
| Cider | Alcoholvrije cider | 250 ml alcoholvrije cider (voor 250 ml) |
| Prosecco | Bruisende appelsap (alcoholvrij) bruikbaar alternatief | 100 ml bruisende appelsap (voor 100 ml) |
| Koffielikeur | Sterke espresso met suiker en vanillesuiker (alcoholvrij) bruikbaar alternatief | ± 45 ml sterke espresso + ± 1 el suiker; een snufje vanillesuiker (voor 50 ml) |
| Amaretto | Amandelaroma met suikerwater (alcoholvrij) bruikbaar alternatief | Per 30 ml amaretto: 30 ml water met ± 1 tl suiker en 2 tot 3 druppels amandelaroma. Aroma verschilt per merk: begin met weinig en proef. |
| Vanille-extract | Vanillesuiker bruikbaar alternatief | ± 1 zakje vanillesuiker; gebruik per zakje ± 8 g minder gewone suiker (voor 1 tl) |
De vervangers 12
-
Witte wijn
Bruikbaar alternatief Gebruik bouillon met citroensap of witte wijnazijn ± 150 ml lichte bouillon; een scheutje citroensap of witte wijnazijn (± 2 tl per 150 ml), naar smaak voor 150 ml witte wijn Wijn brengt niet alleen vocht, maar ook zuur en aroma. Alle opties -
Rode wijn
Bruikbaar alternatief Gebruik runderbouillon met balsamico azijn ± 186 ml runder- of groentebouillon; ± 1 el balsamico per 200 ml, naar smaak voor 200 ml rode wijn Rode wijn brengt zuur, tannines en wat fruit mee. Alle opties -
Bier
Beste vervanger Gebruik alcoholvrij (donker) bier 330 ml alcoholvrij donker bier voor 330 ml bier Geeft de moutige diepte van bier in stoofvlees, maar is vaak iets zoeter. Alle opties -
Cognac / Brandy
Noodoplossing Gebruik bouillon met een drupje appelsap (alcoholvrij) 2 el bouillon + ± 1 tl appelsap voor 2 el cognac / Brandy Alleen voor hartige sauzen zonder alcohol: geeft vocht en wat zoetheid, maar niet de warme cognactoon. Alle opties -
Sake
Bruikbaar alternatief Gebruik bouillon met een drupje rijstazijn (alcoholvrij) 2 el lichte bouillon + ± ½ tl rijstazijn voor 2 el sake Alcoholvrij alternatief dat hartige diepte en een fris randje geeft, maar niet de zachte zoetheid van sake. Alle opties -
Mirin
Bruikbaar alternatief Gebruik rijstazijn met suiker (alcoholvrij) 1 el rijstazijn + 1 el water + 1 tl suiker voor 2 el mirin Alternatief zonder alcohol. Alle opties -
Sherry
Bruikbaar alternatief Gebruik appelsap met een drupje azijn (alcoholvrij) 2 el appelsap + ± ½ tl appelazijn voor 2 el sherry Alcoholvrije optie voor sauzen en marinades; zoeter en zonder de nootachtige toon. Alle opties -
Cider
Beste vervanger Gebruik alcoholvrije cider 250 ml alcoholvrije cider voor 250 ml cider Zelfde appelbasis, vaak iets zoeter. Alle opties -
Prosecco
Bruikbaar alternatief Gebruik bruisende appelsap (alcoholvrij) 100 ml bruisende appelsap voor 100 ml prosecco Voor mocktails en desserts zonder alcohol. Alle opties -
Koffielikeur
Bruikbaar alternatief Gebruik sterke espresso met suiker en vanillesuiker (alcoholvrij) ± 45 ml sterke espresso + ± 1 el suiker; een snufje vanillesuiker voor 50 ml koffielikeur Laat de suiker oplossen in de hete koffie en laat afkoelen. Alle opties -
Amaretto
Bruikbaar alternatief Gebruik amandelaroma met suikerwater (alcoholvrij) Per 30 ml amaretto: 30 ml water met ± 1 tl suiker en 2 tot 3 druppels amandelaroma. Aroma verschilt per merk: begin met weinig en proef. Amandelaroma is zeer geconcentreerd; tel de druppels. Alle opties -
Vanille-extract
Bruikbaar alternatief Gebruik vanillesuiker ± 1 zakje vanillesuiker; gebruik per zakje ± 8 g minder gewone suiker voor 1 tl vanille-extract Voegt suiker toe en is vaak minder uitgesproken van smaak. Alle opties
Kookt alcohol weg?
Niet helemaal. Als richtwaarden volgens het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA): na 15 minuten sudderen blijft ongeveer 40% van de alcohol over, na 1 uur ongeveer 25% en na 2,5 uur stoven ongeveer 5%. De werkelijke hoeveelheid hangt af van bereidingswijze en panoppervlak. Bij flamberen blijft er veel alcohol in het gerecht.
Ook bij bakken verdampt een deel, maar niet alles. Kook je voor iemand die helemaal geen alcohol wil, gebruik dan een alcoholvrij alternatief in plaats van erop te rekenen dat het wegkookt.
Rode en witte wijn
Witte wijn vervang je in risotto, pasta en visgerechten door lichte bouillon met een scheutje citroensap of witte wijnazijn, ongeveer 2 tl per 150 ml, naar smaak. Het zuur is er dan, het wijnaroma niet. Appelsap met wittewijnazijn is zoeter en fruitiger: gebruik het in stoofschotels en sauzen, niet in risotto.
Voor rode wijn in stoofvlees of bolognese gebruik je runder- of groentebouillon met ongeveer 1 el balsamico per 200 ml. Dat geeft diepte en een zoetzuur randje, maar mist de tannines en de wijnsmaak. Rode druivensap met rodewijnazijn is fruitiger en duidelijk zoeter. Stoof niet in puur water: het vlees wordt door lang stoven wel mals, maar de saus smaakt flets.
Bouillon verschilt in zout: proef voor je zout toevoegt. Wijnazijn en balsamico kunnen sulfiet bevatten; dat staat op het etiket bij meer dan 10 mg per kg of liter.
Bier en cider: alcoholvrij is niet altijd 0,0%
Voor bier in stoofvlees is alcoholvrij donker bier de beste vervanger. Het geeft de moutige diepte van bier, maar is vaak iets zoeter. In Nederland gebrouwen alcoholvrij bier bevat maximaal 0,1% alcohol; buitenlands 'alcoholvrij' bier kan tot 0,5% bevatten. Ook alcoholvrije cider kan een kleine hoeveelheid alcohol bevatten. Wil je helemaal geen alcohol, kies dan 0.0 en controleer het etiket.
Zonder alcoholvrij bier benadert runderbouillon met stroop en een scheutje azijn de donkere, zoetzure diepte, maar mist de moutige bitterheid.
Mirin, sake en sherry
Mirin is zoete rijstwijn; echte (hon) mirin bevat ongeveer 14% alcohol. Mirin-achtige smaakmakers bevatten minder of soms bijna geen alcohol: controleer het etiket. Wijn of sherry met suiker benadert de smaak, maar bevat ook alcohol. Alcoholvrij gebruik je rijstazijn met water en suiker; dat is zuurder dan mirin.
Voor sake is bouillon met een drupje rijstazijn het alcoholvrije alternatief: hartig met een fris randje, maar zonder de zachte zoetheid van sake. Sherry vervang je alcoholvrij door appelsap met een drupje appelazijn; dat is zoeter en mist de nootachtige toon.
Cognac, kirsch en likeur
Voor cognac is er geen goede alcoholvrije vervanger. Bouillon met een drupje appelsap is een noodoplossing voor hartige sauzen: het geeft vocht en wat zoetheid, maar niet de warme cognactoon. Het is niet geschikt om te flamberen of voor desserts. Voor kirsch in kaasfondue is er geen alcoholvrije optie; ook witte wijn met citroensap bevat alcohol.
Koffielikeur vervang je door sterke espresso met suiker en een snufje vanillesuiker; dat is minder stroperig. Voor amaretto gebruik je water met suiker en een paar druppels amandelaroma: dat geeft de marsepeinachtige smaak, maar niet de volle likeursmaak. Sommige aroma's zijn op alcoholbasis, dus controleer het etiket.
Vanille-extract bevat meestal alcohol. Vanillesuiker is een alcoholvrij alternatief; gebruik per zakje ongeveer 8 g minder gewone suiker.
→ Cognac vervangen · Kirsch vervangen · Koffielikeur vervangen · Amaretto vervangen · Vanille-extract vervangen
Tips
- Vervang wijn niet door alleen water: je mist dan het zuur. Bouillon met een scheutje azijn of citroensap vangt dat op.
Veelgestelde vragen
Verdampt alcohol tijdens het koken?
Niet helemaal. Als richtwaarden: na 15 minuten sudderen blijft ongeveer 40% van de alcohol over, na 1 uur ongeveer 25% en na 2,5 uur stoven ongeveer 5%. De werkelijke hoeveelheid hangt af van bereidingswijze en panoppervlak. Voor een gerecht zonder alcohol gebruik je een alternatief.
Waarmee vervang je rode wijn in stoofvlees?
Met runder- of groentebouillon en ongeveer 1 el balsamico per 200 ml. Dat geeft diepte en een zoetzuur randje, maar mist de tannines en de wijnsmaak. Zie Rode wijn.
Is alcoholvrij bier helemaal zonder alcohol?
Niet altijd. In Nederland gebrouwen alcoholvrij bier bevat maximaal 0,1% alcohol; buitenlands 'alcoholvrij' bier kan tot 0,5% bevatten. Wil je helemaal geen alcohol, kies dan 0.0 en controleer het etiket. Zie Bier.
Handige keukenhulpen
Cups naar grammen
1 cup bloem weegt heel anders dan 1 cup suiker of boter.
Bakvorm omrekenen
Andere maat springvorm? Reken je beslag direct om.
Oven → Airfryer
Ovenrecept in de airfryer? Een startpunt, geen vaste omrekening.
Waarom een startadvies?
Airfryers en gerechten verschillen. Gebruik dit als beginpunt en controleer tijdens het bakken. Pas tijd of temperatuur zo nodig aan.
Bronnen: Philips (afbakproducten) · Ninja (ovenrecepten)